Bajt 13 · 9–15 lat · 6 minut

Kto jestpo drugiej stronie?

W internecie każdy może udawać kogoś innego: rówieśnika, fana twojej gry, kogoś miłego. Naucz się rozpoznawać, kiedy coś się nie zgadza.

Czerwona maskotka Landtech Kids z niepokojem patrzy w telefon – nad nim dymek z pytajnikiem: kto naprawdę pisze?
W skrócie

Trzy najważniejsze rzeczy

1

Zdjęcie, imię i wiek w profilu każdy może zmyślić. Nie wiesz na pewno, kto pisze.

2

Gdy ktoś prosi o sekrety, zdjęcia albo spotkanie – zatrzymaj się i powiedz dorosłemu.

3

Nigdy nie idź sam lub sama na spotkanie z kimś poznanym w internecie.

Profil to nie człowiek

Za ładnym zdjęciem może być ktoś zupełnie inny

Profil to tylko kilka zdjęć i zdań. Za „Olą, 13 lat” może siedzieć dorosły mężczyzna, oszust albo ktoś, kto chce cię skrzywdzić. Takie udawanie ma nawet swoją nazwę: catfishing. Dorosły, który udaje przyjaciela, żeby zdobyć zaufanie dziecka, to grooming – i to przestępstwo.

Ola_13 ⭐„13 lat, kocham konie i Minecrafta”
Hej! Widziałam twój filmik, jesteś super 😍
Mamy tyle wspólnego! Nikt mnie tak nie rozumie jak ty!Zbyt szybkie komplementy
Przejdźmy na inną apkę, tam nikt nie podgląda!Przenosi rozmowę
Tylko nie mów rodzicom, to nasz sekret 🤫!Prosi o tajemnicę
Wyślesz mi swoje zdjęcie? Dam ci skina za 2000!Prezenty za zdjęcia
Do której szkoły chodzisz? Spotkamy się?!Pyta o szkołę i spotkanie
Sygnały ostrzegawcze

Kiedy zapala się czerwona lampka

Jeden sygnał to jeszcze nie dowód, ale kilka naraz – to znak, żeby przerwać i powiedzieć dorosłemu.

Za szybko za bliskoOd razu komplementy, „rozumiem cię jak nikt”, „jesteś wyjątkowy”.
Sekrety„Nie mów rodzicom”, „to tylko między nami”.
Zmiana aplikacjiChce przejść na inną, prywatną apkę albo znikające wiadomości.
PrezentySkiny, doładowania, pieniądze – w zamian za coś.
Pytania o ciebieGdzie mieszkasz, do której szkoły chodzisz, kiedy jesteś sam lub sama w domu.
Zdjęcia i kamerkaProsi o zdjęcia, włączenie kamerki albo coś, czego się wstydzisz.
Unika rozmowy wideoZawsze ma „zepsutą kamerkę”, a zdjęcia wyglądają jak z sesji.
Złość lub poczucie winyObraża się, gdy odmawiasz: „myślałem, że jesteśmy przyjaciółmi”.
Chce się spotkaćProponuje spotkanie i prosi, żeby nikomu nie mówić.

Jak sprawdzić, czy to prawda?

Nie musisz być detektywem. Wystarczy kilka prostych kroków – najlepiej razem z dorosłym.

  • Poproś dorosłego, żeby sprawdził zdjęcie profilowe w wyszukiwarce obrazów.
  • Zobacz, od kiedy istnieje konto i kogo obserwuje.
  • Zadaj pytanie, na które prawdziwy rówieśnik łatwo odpowie (np. o waszą szkołę czy grę).
  • Pamiętaj: nawet rozmowa wideo może być podrobiona przez AI. Jeśli coś cię niepokoi, przerwij.

Spotkanie na żywo

Ktoś z internetu chce się spotkać? To jeden z najważniejszych momentów, żeby powiedzieć dorosłemu.

  • Nigdy nie idź sam ani sama.
  • Powiedz rodzicom, z kim, gdzie i kiedy.
  • Pierwsze spotkanie tylko w miejscu publicznym i z dorosłym.
  • Jeśli ktoś prosi, żebyś nikomu nie mówił lub nie mówiła – nie idź.
Co robić

Gdy czujesz, że coś jest nie tak

Przerwij rozmowęNie musisz być miły ani miła. Możesz po prostu przestać odpisywać.
Nie kasujZostaw wiadomości – dorosłym i policji mogą się przydać.
Zablokuj i zgłośW aplikacji wybierz „Zgłoś” i „Zablokuj”.
Powiedz dorosłemuNawet jeśli coś już wysłałeś lub wysłałaś. To nie twoja wina.
Sprawdź, co jest prawdą

Mity i fakty

Mit„Widziałem jej zdjęcie, więc to na pewno dziewczyna w moim wieku.”
FaktZdjęcie można wziąć z cudzego profilu albo wygenerować przez AI. Wygląd w profilu niczego nie dowodzi.
Mit„Rozmawiamy od miesięcy, znam go.”
FaktZnasz to, co sam o sobie napisał. Osoby, które oszukują dzieci, często są cierpliwe i miłe przez długi czas.
Mit„Jak ktoś daje prezenty, to jest w porządku.”
FaktPrezenty, skiny i doładowania to częsty sposób, żeby zdobyć zaufanie i potem czegoś zażądać.
Mit„Gdy powiem rodzicom, zabiorą mi telefon.”
FaktDorosły jest po to, żeby pomóc. Możesz zacząć od zdania: „Nie chcę kary, chcę pomocy”.
Nie musisz radzić sobie sam ani sama

Gdzie po pomoc

116 111

Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Bezpłatnie, całą dobę. Jest też czat na 116111.pl.

800 100 100

Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawie bezpieczeństwa dzieci.

dyzurnet.pl

Tu dorosły zgłosi nielegalne treści i podejrzane kontakty z dziećmi.

112

Gdy ktoś namawia na spotkanie, zna twój adres albo grozi.

Dla rodziców i opiekunów

Jak rozmawiać o znajomych z internetu

Pytaj z ciekawością, nie z podejrzliwością: „Z kim ostatnio grasz? Co to za osoba?”. Dziecko, które nie boi się kary, powie wcześniej.

Interesuj się grami i aplikacjami dziecka – zagrajcie razem.
Ustalcie zasadę: nikt nowy z internetu nie trafia do rodzinnych sekretów.
Ustawcie prywatne konta i wyłączone wiadomości od obcych.
Gdy coś się stanie, nie zabieraj od razu telefonu – zabezpiecz rozmowę.
Podejrzany kontakt dorosłego z dzieckiem zgłoś na dyzurnet.pl lub policji.
Potrzebujesz porady? Zadzwoń pod 800 100 100.
Do wydruku albo w telefonie

Moja karta: 3 pytania o nowego znajomego z sieci

Wydrukuj i powieś w widocznym miejscu albo zrób zdjęcie telefonem.

3 pytania o nowego znajomego z sieci
  1. 1Czy ta osoba prosi mnie o sekrety albo tajemnicę?
  2. 2Czy pyta, gdzie mieszkam, lub chce zdjęć czy spotkania?
  3. 3Czy mógłbym lub mogłabym pokazać tę rozmowę rodzicom?

Jeśli na 1 lub 2 odpowiadasz „tak” albo na 3 „nie” – powiedz dorosłemu.

Kolorowanka: eLTek z telefonem zastanawia się, kto naprawdę do niego pisze
Kolorowanka

Pokoloruj eLTeka!

eLTek z telefonem zastanawia się, kto naprawdę do niego pisze. Wydrukuj kolorowankę i porozmawiajcie przy kredkach o tym, czego dowiedzieliście się w tym bajcie.

wsteczZdjęcia, których nie chceszdalejAI – mądra, ale nie zawsze dobra